Arhetip “zle žene koja vrši abortuse” u američkoj književnosti XIX veka Petparačka književnost i senzacionalistička štampa u XIX veku podržavale su negativne i neosnovane stereotipe američkih žena – uskraćenih za pravo na medicinsko obrazovanje - koje su vršile abortuse.

Protesti ispred Vrhovnog suda SAD na dan ukidanja presude u slučaju "Roe protiv Vejda".

Nakon što je Vrhovni sud SAD poništio presudu u slučaju “Rou protiv Vejda”, jedan aspekt debate koji tretira abortuse ostao je isti: jezivi senzacionalizam.

Zastupnica iz Republikanske partije Mardžori Tejlor Grin pohvalila je sud zbog zabrane „masovnog genocida“, iako aktivisti protiv abortusa ipak upozoravaju da organizacija “Planirano roditeljstvo” (Palnned Parenthood) već organizuje „preduzeće za ilegalni abortus“.

Na jednoj strani su aluzije na mrtve bebe. S druge strane, mrtve majke, distopijske slike organa kontrolisanih od strane države, kao i zastrašujući gubitak moći i kontrole.

U mojoj knjizi o književnosti koja se bavi abortusom, ovu retoriku pratim do XIX veka, kada su popularni mediji lekarke opisivali kao zle, neobučene žene koje vrše abortuse i čine čedomorstva. Bio je to lak način da izdavači romana i tabloidnih novina brzo zarade. Ipak, čini se da se diskurs koji povezuje abortus sa ubistvom i zlom zaista nije mnogo promenio od tada.

„Ubice“ i „đavoli“

Ženama u SAD je bilo zabranjeno pohađanje medicinskih fakulteta i profesionalne medicinske prakse do kraja XIX veka, uprkos činjenici da su se žene vekovima bavile porodičnom medicinom i ginekologijom kao isceliteljke i babice. Mnoge žene su nastavile da rade bez formalne obuke u XIX veku dajući sebi titulu „žene lekari“. Najozloglašenije među njima oglašavale su ovu proceduru i sredstva za abortus u popularnim novinama.

Uglavnom zbog toga što su ove žene stavljale reklame u jeftine novine, žena lekar se povezivala sa idejom lukave, pohlepne i neobučene doktorke za abortus. Kako arhivistkinja Marta R. Klivendžer objašnjava, u XIX veku „izraz ’ženski lekar’ bio je pogrdni epitet koji se koristio za opisivanje neobučenih žena koje vrše abortus.“ Istoričarka Regina Moranc-Sančez takođe napominje da je „daleko” najčešća optužba protiv lekarki bila da su obavljale ilegalne abortuse radi zarade.

Zloglasne žene iz XIX veka bez zvanične obuke koje su vršile abortuse poput Madam Restel dospele su na naslovnice časopisa na državnom nivou zbog neosnovanih optužbi za čedomorstvo, prodaju beba i ubijanje žena.

Crtež žene lekarke koja je vršila abortuse urađen prema liku Madam Restel, objavljen u glasilu “National Police Gazette” 1847.

Ovi naslovi su zatim postali izvor zapleta u popularnim romanima, dodatno povezujući sliku aborcionistkinje sa melodramatično datom slikom „odvratne žene“.

Pošto je bila toliko izložena senzacionalizmu kroz popularnu štampu, Restel je postala figura na kojoj su zasnovani izmišljeni prikazi žena koje vrše abortuse.

Na primer, u svom romanu iz 1854. Njujork: gornjih deset i donji milion (New York: Its Upper Ten and Lower Million), popularni pisac romana iz XIX veka i društveni reformator Džordž Lipard je stvorio lik žene koja vrši abortuse po imenu Madam Resimer, a koja pomaže u zaveri da se ubije jedna nevina žena.

Umnožili su se i drugi devetnaestovekovni ženski likovi koji vrše abortuse, različito okarakterisani kao „ubice“, „veštice“, „đavoli“ i „oruđe najgroznijeg zločina poznatog u analima pakla“.

Abortus kao čedomorstvo

Možda je najpodmukla veza između ovih senzacionalističkih romana i novinskih tekstova bila ona koja se pravila između abortusa i čedomorstva.

Na primer, roman Endrua Džeksona Dejvisa Priča o lekaru (Tale of a Physician) iz 1869. govori o zloj lekarki aborcionistici po imenu Madame La Stel, i posvećuje „potpunu pažnju njenim akušerskim slučajevima i čedomorstvima“.

U romanu anonimnog autora iz sredine XIX veka, ironično nazvanim Majka Higins (Mother Higgins) javlja se neobučena žena koju su unajmili bogati muškarci sa trudnim ljubavnicama da izvrši hirurški abortus. Ona takođe vrši čedomorstvo nakon što se deca rode i pomaže glavnom junaku da otima, siluje i ubija odrasle žene.

Narativi poput ovih izložili su čitaoce ideji da će, ako reproduktivna delatnost ostane neregulisana, pohlepni aborcionisti ići toliko daleko da čak bezosećajno ubijaju novorođenčad.

Danas se pohlepa i dalje pripisuje onima koji pružaju usluge abortusa kao što je organizacija “Planirano roditeljstvo”. Primetićete aktivistkinje protiv abortusa poput Stefani Kari iz “Alijanse za porodičnu politiku” kako netačno tvrde da “Planirano roditeljstvo” ima dugu istoriju zlonamernog „istrebljivanja“ crnih beba u Americi radi profita.

Srušena nevinost

Dok ove senzacionalne priče prikazuju aborcionistkinju kao garavu i ružnu, žene kojima nanose štetu odražavaju anglo-američke ženske ideale iz XIX veka.

Trudnice su obično prevarom navedene na afere od strane muškaraca opsednutih seksom, koji su ih onda primorali da odu na mesto poput jazbine majke Higins. Ponekad žena koja vrši abortus ubije ove likove – što se upravo dešava u romanu koji je napisao jedan od najpopularnijih senzacionalističkih pisaca XIX veka Ned Bantlajn.

Bantlajn je fikcionalizovao istinitu priču o Meri Rodžers, zapaženoj lepotici i „uglednoj“ devojci iz Konektikata koja je pronađena mrtva u blizini reke Hadson 1841. Pričalo se da je bila žrtva pogrešno izvršenog abortusa od strane neimenovane aborcionistkinje koju Bantlajn naziva „demonka.”

Američki užas

Književnost ima veoma dugu istoriju pretvaranja moćnih žena u čudovišta. Veštice, sirene, rospije i maskirane žene prikazuju žensku moć kao natprirodno datu ili potajno upotrebljavanu.

Do trenutka kada je abortus postao ilegalan u svakoj državi krajem XIX veka, Sjedinjene Države su bile sapete strahom da će žene, uključujući one koje nisu bele puti, dobiti moć i kontrolu kroz pristup glasanju i poslovima.

Žene lekari su oličavale sve ova strahovanja.

I tako debate o zakonu o abortusu u Americi nikada nisu bile ograničene na sporove oko medicinskih procedura ili pitanja prava federalnih i saveznih država. Umesto toga, više od dva veka, narativi o abortusu su bili dovođeni u vezu sa američkom zabrinutošću u vezi sa rodom, klasom, rasom i religijom.

Bilo da se radi o crtežu Madame Restel na kome đavo jede bebu ili neosnovanim optužbama da je “Planirano roditeljstvo” podstaklo seksualnu trgovinu mladim devojkama, mediji i aktivisti već dugo povezuju abortus sa slikovitim užasima.

Čini se da je senzacionalizam ukorenjen u svakom razgovoru o abortusu, jer to pitanje može odražavati najdublje strahove američke zemlje.

Piše:
Izvor: theconversation.com
Prevod: Danilo Lučić

Prijavi se za Glif obaveštenja

Pratite nas i nepropusti nove sadržaje na našem portalu


Tagged:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *